Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Tezleri

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12416/58

Browse

Now showing 1 - 2 of 2

Çevre Bilimleri Alanında Sıfır-Örnekli ve Az-Örnekli Adlandırılmış Varlık Tanıma
(2024) Demirtaş, Kerem Mert; Arslan, Serdar
Doğal dil işlemede yeni mimariler, modelin bilgisini farklı görevlere aktarabilmeyi sağlar. Bu aktarımlı öğrenme sayesinde modeli bazı görevler için yeniden eğitme ihtiyacı ortadan kalkmıştır. Aktarımlı öğrenme, önceden eğitilmiş bir Büyük Dil Modeli'ni ince ayar yaparak sağlanabilir. Bu çalışmada sonraki cümleyi tahmin etmek için eğitilmiş bir model olan BERT'in daha sade bir versiyonu olan DistilBERT üzerinde ince ayar yapılarak, metinsel veriler üzerinde önemli bir bilgi erişim görevi olan Adlandırılmış Varlık Tanıma görevinin yapılması sağlanmıştır. Aktarımlı öğrenme, modelin daha önceden edindiği bilgileri daha önce görmediği alanlara aktarabilmeyi de sağlar. Bu bağlamda, çevre bilimleri alanına özgü bir veri kümesi oluşturduk. Ayrıca, belirli varlıkları tanımak için çevre bilimleri alanındaki varlıklar için özel varlık etiketleri tanımlanmıştır. Modelin transfer öğrenme yeteneğini değerlendirmek için oluşturulan veri kümesi üzerinde sıfır atışlı, bir atışlı ve on atışlı öğrenme prosedürleri gerçekleştirilmiştir. Transfer öğrenimini iyileştirmek için modeli genel bir Türkçe veri kümesi üzerinde önceden eğittik. Son olarak, modelin sıfır atışlı ve birkaç atışlı kurulumlardaki tahmin performansını iyileştirmek için bir büyük dil modeli kullanılarak oluşturulan çevre bilimleri alanına özgü veriler, oluşturduğumuz veri kümesiyle birleştirilmiştir. Çalışmada, modeli genel veri kümesiyle önceden eğitme işlemi ve yapay olarak oluşturulan veri kümesini tanıtma işlemi ayrı ayrı ve birlikte değerlendirilmiştir. Ayrıca, eğitim veri kümesinde anlamsal olarak ilişkili varlıkların, modelin tahmin yeteneği üzerindeki etkisi incelenmiş olup, ilişkili varlıkların eğitim verisine eklenmesi sonucu tüm atış seçeneklerinde tahmin performansının iyileştiği görülmüştür. Testlerin değerlendirmesi umut verici sonuçlar göstermekte ve transfer öğrenimi açısından iyileştirmelere ışık tutmaktadır.
Derin Öğrenme ve Çok Boyutlu İndeksleme Kullanılarak İçerik Tabanlı Görüntü Alma
(2024) Uzel, Ömer; Arslan, Serdar
Son yıllarda yaşanan teknolojik gelişmeler ile donanım ve yazılım maliyetlerindeki düşüş, görsel arama uygulamalarını hem popüler hem de vazgeçilmez bir hale getirdi. Dolayısıyla, görsel sorgular aracılığıyla görüntülerin geniş veri tabanlarından hızlı ve hassas bir şekilde alınması kritik bir görev haline geldi. Video karesi düzeyinde veri tabanı aramaları yürütülen sistemlerle karşılaştırıldığında, arama performansını önemli ölçüde artıran yeni bir system sunuyoruz. Önceden eğitilmiş bir Evrişimli Sinir Ağı (CNN) modelinden yararlanarak, verimli indeksleme için düşük seviyeli özellikleri çıkarmak ve depolamak amacıyla denetimsiz görüntü alma süreçlerini kullanıyoruz. Hızlı ve etkili erişimi kolaylaştırmak için, Bakış Noktası Ağacı (VP Tree) olarak bilinen düşük seviyeli özelliklerden yararlanan bir indeksleme yapısı uyguluyoruz. Bu özelliklerden faydalanabilmek için, onları daha düşük boyutlu bir alanda temsil edecek boyut küçültme tekniklerini kullanıyoruz. Karşılaştırmalı görüntü veri kümesi üzerinde gerçekleştirilen deneylerimiz, bu yaklaşımın, K-En Yakın Komşu (KNN) araması olarak bilinen bir arama yöntemiyle karşılaştırıldığında daha hızlı ve doğru erişime yol açtığını göstermektedir. Ayrıca, önerilen tekniği iki gerçek video veri kümesini kullanarak KNN'e karşı değerlendiriyoruz ve bu teknik, sürekli olarak KNN'den daha iyi performans gösteriyor.

Browse

Browsing Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Tezleri by Subject "Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-bilgisayar ve Kontrol"