Mirasbırakanın saklı payı azaltma kastıyla yaptığı sağlararası geçerli kazandırmalar ve hukuki sonuçları

Abstract

Çalışmamızın konusunu mirasbırakanın saklı payı azaltma kastıyla yapmış olduğu geçerli kazandırmalar ve bu kazandırmaların tenkisi oluşturmaktadır. Hukukumuzda yasal mirasçıların bazılarının mirastan alacakları pay korunmaktadır. Türk Medeni Kanunu'nun 505'inci maddesi ile tasarruf edilebilir kısım başlığı altında mirasçının altsoyu, ana ve babası veya eşinin bulunması durumunda mirasının saklı paylar dışında kalan kısmında tasarruf özgürlüğüne sahip olduğu düzenlenmiştir. Kanun koyucunun miras payını koruduğu mirasçılara saklı paylı mirasçı denilmektedir. Bu çerçevede mirasçıların saklı payını azaltma kastıyla yapmış olduğu geçerli kazandırmaların saklı paylı mirasçıların saklı payını aşan oranda indirilmesi "tenkis" olarak isimlendirilmektedir. Mirasbırakanın ölüme bağlı kazandırmaları tasarruf nisabını aşması ve saklı payı ihlal etmesi şartıyla tenkise tâbi olurken sağlararası kazandırmalar sınırlı olarak tenkise tâbidir. Sağlararası bir kazandırmanın tenkise tâbi olabilmesi için öncelikle kanunda sayılan kazandırmalardan biri olması gerekmektedir. Tenkise tâbi sağlararası kazandırmalar Türk Medeni Kanunu'nun 565'inci maddesinde 4 bent halinde sayılmıştır. Maddenin 4'üncü bendi uyarınca, mirasbırakanın saklı pay kurallarını etkisiz kılmak amacıyla yaptığı açık olan sağlararası kazandırmalar tenkise tâbidir.

The subject of our study is the valid dispotions made by the legator with the intention of reducing the hidden share and the abatement of these dispotions. In our law, the share of some of the legal heirs from the inheritance is protected. Article 505 of the Turkish Civil Code regulates that under the title of disposable part, if the heir has descendants, parents or spouses, he has the freedom of disposal in the part of his inheritance excluding the reserved shares. The heirs to whom the legislator protects the inheritance share are called the heirs with a reserved share. In this context, the reduction of the valid dispotions made by the heirs with the intention of reducing the hidden share of the heirs with the reserved share exceeding the hidden share of the heirs is called "abatement". The death benefits of the legator are subject to abatement on the condition that they exceed the savings quorum and violate the reserved share, while the interpersonal dispotions are subject to limited abetement. In order for an interpersonal gain to be subject to abetement, it must first be one of the dispotions inter vivos listed in the law. Intermediate dispotions subject to abatement are listed in 4 clauses in article 565 of the Turkish Civil Code. Pursuant to the 4th paragraph of the article, the obvious dispotions made by the legator in order to nullify the reserved share rules are subject to abatement.