Yüksek Lisans Tezleri
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12416/15956
Browse
8 results
Search Results
Master Thesis İş-aile çatışmasının örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyetine etkisi: Beyaz ve mavi yaka çalışanlarda bir uygulama(2016) Yurttagül, ZelihaGünümüzde insan kaynağı bir örgütün en önemli değeridir. İş-aile çatışması, çalışanları ve örgütleri pek çok açıdan etkilemekte, çalışanlar, çalışanların aileleri ve örgütler için olumsuz sonuçlara neden olmaktadır. Diğer taraftan, çalışanların örgütlerine olan bağlılığı, örgütlerin başarısındaki en önemli etkenlerden birisi olarak değerlendirilmektedir. İşten ayrılma niyeti ise işten ayrılma kararı vermenin en önemli öncülüdür. Örgütsel bağlılığı artırarak ve işten ayrılma niyetini azaltarak örgütler kalifiye insan kaynağını elde tutmaya çalışmaktadır. Her ne kadar örgütler üzerinde birinin olumsuz diğerinin ise olumlu etkisi olmasına rağmen, iş-aile çatışması ve örgütsel bağlılık birbiri ile ilişkili kavramlardır. Her iki kavram için de örgüt koşullarının etkisi mevcuttur. Bu nedenle, iş-aile çatışmasının farklı örgütlerde ve farklı pozisyonlarda çalışanlar için araştırılması önemlidir. Bu kapsamda, bu çalışmanın amacı, iş-aile çatışmasının örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyetine etkisinin farklı örgüt çalışanları için tespit edilmesi olarak belirlenmiştir. Bu amaç doğrultusunda, Ankara ilinde hizmet ve üretim sektörlerinde faaliyet gösteren iki örgütteki beyaz yaka ve mavi yaka çalışanların iş-aile çatışması, örgütsel bağlılık ve işten ayrılma seviyeleri belirlenmiş, bu değerler karşılaştırılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, iş-aile çatışması ve örgütsel bağlılık arasında anlamlı bir ilişki tespit edilemezken, iş-aile çatışması ile işten ayrılma niyeti arasında pozitif bir ilişki tespit edilmiştir. İş-aile çatışmasının hem beyaz yaka hem de mavi yaka çalışanların işten ayrılma niyetlerini artırdığı belirlenmiştir.Master Thesis Stratejik insan kaynakları yönetimi ile örgütsel bağlılık ilişkisi: Millî Eğitim Bakanlığı örneği(2016) Öylek, NevzatBu çalışmada kamu örgütlerinin performansını etkileyen faktörler bağlamında insan kaynağının stratejik yönetimi ve örgütsel bağlılık konusu ele alınmıştır. Çalışmayla Millî Eğitim Bakanlığı'nın stratejik insan kaynakları yönetim konusundaki öğretmen algısı ile öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki, öğretmen algısı ve bağlılığını etkileyen faktörlerin neler olduğunun ortaya konulmasına çalışılmıştır. Dört farklı hizmet bölgesinde çalışan 400 öğretmenin katılımı ile Millî Eğitim Bakanlığı'nın stratejik insan kaynakları yönetimi hakkındaki algıları ve örgütsel bağlılıkları konusunda veriler toplanmıştır. Stratejik insan kaynakları yönetimi, insan kaynakları uygulamalarının birbiriyle uyumunu ifade eden yatay boyutu ile bu uygulamaların kurum stratejileri ile uyumunu ifade eden dikey boyutu bakımından ele alınmıştır. Örgütsel bağlılık ise örgütte kalmanın etik bir zorunluluk olarak kabul edildiği normatif bağlılık, örgütten ayrılmanın maliyeti nedeniyle örgütte kalmayı ifade eden devamlılık bağlılığı ve bireyin örgüte karşı olumlu tutum geliştirerek örgütle özdeşleşmesini ifade eden duygusal bağlılık olmak üzere üç boyutlu bağlılık yaklaşımıyla ele alınmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Örgütsel Bağlılık Ölçeği ve Kamuda Stratejik İnsan Kaynakları Yönetim Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler, SPSS programı ile korelasyon, regresyon, tek örneklem t-testi, bağımsız örneklem t-testi ve ANOVA testi ile analiz edilmiştir. Öğretmenlerin stratejik insan kaynakları yönetimi algıları ve örgütsel bağlılıklarıyla ilgili hipotezler test edilmiş ve bunlar arasındaki ilişki stratejik insan kaynakları yönetiminin iki alt boyutu ile örgütsel bağlılığın üç alt boyutu bağlamında katılımcıların kişisel bilgileri ile birlikte analiz edilmiştir. Bu analizler sonucu stratejik insan kaynakları yönetiminin yatay ve dikey boyutları bağlamında Millî Eğitim Bakanlığı'nın stratejik insan kaynakları yönetiminin gereklerine göre yönetilmediği algısına sahip oldukları; öğretmenlerin stratejik insan kaynakları yönetimi algısının hizmet bölgelerine göre anlamlı derecede farklılık gösterdiği; öğretmenlerin Millî Eğitim Bakanlığı'na duygusal ve normatif bağlılıklarının düşük, devamlılık bağlılıklarının ise yüksek olduğu; öğretmenlerin Millî Eğitim Bakanlığı'na duygusal bağlılıklarının bölgeler arasında anlamlı derecede farklılaştığı; stratejik insan kaynakları yönetiminin dikey ve yatay boyut algıları ile örgütsel bağlılığın duygusal ve normatif boyutları ile doğru yönde, devamlılık boyutuyla ile ters yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Çalışmada stratejik insan kaynakları yönetimi ile örgütsel bağlılık ilişkisi ortaya konularak kamu örgütleri için yeni bir alan olan stratejik insan kaynakları yönetimi konusunda önerilerde bulunulmuştur. Ayrıca kamu kurumları için stratejik planlamanın zorunlu olduğu günümüzde insan kaynaklarının stratejik bir kaynak olarak görülmesi ve yönetilmesini sağlayacak veriler ortaya konularak kamu yöneticilerinin insan kaynakları yönetimi ile ilgili düzenlemelerde yararlanabilecekleri bilgiler üretilmiştir.Master Thesis Effects of supervisory discrimination on employees' organizational attitudes: Moderating roles of leadership styles, leader-group prototypicality, and employees' demographic characteristics(2022) Tülüce, TokatAyrımcı eylemler, belirli bir gruba ait oldukları için insanlara karşı eşit olmayan muamele olarak tanımlanmaktadır (Goldman ve ark. 2006: 795). Ayrımcılık davranışlarının yaygın olduğu kurumlarda yönetimsel yozlaşma, profesyonelliğin azalması, çalışanların bilinçli olarak işe geç gelme ve kaytarma eğilimlerinin artması ve neticesinde kurumun veriminin düşmesi gibi problemlerle karşılaşılabilir (Boy 2018: 51). Sosyal psikoloji alanyazınında uzun yıllardır önyargının sonucu olarak algılanan ayrımcılığa dair araştırmalar yapılıyor olmasına karşın (ör., Stainback & Irvin 2012: 657; Schmitt vd. 2014: 921) endüstri ve örgüt psikolojisi ile örgütsel davranış alanyazınında kurumsal ayrımcılığı ve yöneticinin ayrımcılık davranışlarını ele alan çalışmaların sayısı son derece azdır (James vd. 1994: 1574). Türkiye'de bu konuda yapılmış tek çalışmada Sümer ve arkadaşları (2019), Türkiye'de işyerlerinde gözlemlenen ayrımcılık davranışlarını incelemişler ve iş yerlerindeki ayrımcılığın aile ve medeni durum, cinsel yönelim, yaş, statü, inanç/dünya görüşü/ideoloji, engellilik, aidiyet ve dış görünüş temelli olmak üzere farklı alt boyutları olduğunu bulmuşlardır. Bu çalışmada ilk olarak, Sümer ve arkadaşları (2019) tarafından geliştirilmiş olan kurumsal ayrımcılık ölçeğinden yararlanılarak, yöneticilerin sergilediği ayrımcılık davranışları ölçeği oluşturuldu. İkinci olarak, sosyal kimlik kuramının (social identity theory, Tajfel ve Turner 1979: 33) önermelerinden yola çıkarak, yöneticilerin sergilediği ayrımcılık davranışları ile çalışanların örgütsel bağlılığın farklı boyutlarındaki (devam bağlılığı, normatif ve duygusal bağlılık) düzeyleri, üç boyuttan oluşan adalet algıları (işlemsel, kişilerarası ve bilgisel adalet algıları), arasındaki ilişkiler önerilen regresyon modeli çerçevesinde test edilmiştir. Bunun yanı sıra, belirtilen ilişkilerde iki farklı liderlik stilinin (babacan liderlik ve iş-odaklı liderlik) ve lider-grup benzerliğinin (leader-group prototypicality, Hogg 1996: 295) düzenleyici etkileri araştırılmıştır. Babacan liderlik stilini baskın olarak gösteren yöneticilere sahip olan çalışanların, yöneticilerinin yüksek seviyede ayrımcılık davranışları sergilemeleri durumunda bile, babacan liderlik stilinde düşük skor alan yöneticilerin astlarına kıyasla daha yüksek düzeyde örgütsel bağlılık ve adalet algısı rapor etmeleri beklenmektedir. Diğer yandan, iş odaklı liderlik stili baskın olan yöneticilere sahip olan çalışanların, yöneticilerinin yüksek seviyede ayrımcılık davranışları sergilemeleri durumunda, bu liderlik stilinde düşük seviyede değerlendirilen yöneticilere sahip olan çalışanlara oranla daha düşük düzeyde örgütsel bağlılık ve adalet algısı rapor etmeleri beklenmektedir. Ek olarak, yöneticinin lider-grup benzerliğinin yüksek olması durumunda, yöneticinin ayrımcılık davranışları ile çalışanların örgütsel bağlılık, adalet algıları arasındaki negatif yönlü ilişkilerin, yöneticinin lider-grup benzerliğinin düşük olduğu duruma kıyasla daha zayıf olması beklenmektedir. Ayrıca, çalışanların yaş ve cinsiyetinin, yöneticinin ayrımcılık içeren davranışları ile sonuç değişkenleri arasındaki ilişkilerdeki düzenleyici etkileri incelenmiştir. Çalışma verisi 720 çalışandan toplanarak, verinin analizleri (tanımlayıcı istatistikler, çoklu uç skorlar, korelasyon analizleri) IBM SPSS programı kullanılarak yapılmıştır. Yöneticinin ayrımcı davranışları ile çalışanların örgütsel adaleti, örgütsel bağlılığı, iş tatmini ve psikolojik iyilik halleri arasında negatif korelasyon test edilmiştir. Ek olarak, moderasyon hipotezlerinin çoğu desteklenmiştir. Çalışmanın bulguları, teoriye yaptığı katkılar, gelecek çalışmalar için öneriler ve uygulamaya yönelik çıkarımlar çerçevesinde tartışılmıştır.Master Thesis Psikolojik sözleşme algısının örgütsel bağlılığa etkisi: Devlet okullarında görev yapan ilkokul ve ortaokul öğretmenleri üzerinde bir uygulama(2016) Çağlayan, BülentGüncel hayatta öğretmenler ile çalıştıkları kurum arasında maddi beklentilere dayalı olarak yapılan yazılı iş sözleşmelerinin yanında, yazılı olmayan ve karşılıklı olarak beklenti ve yükümlülüklerin oluşmasını mümkün kılan psikolojik sözleşmenin tarafları memnun edici aşamada şekillenmesi önemlidir. Öğretmenlerin beklenti ve yükümlüklerinin karşılanması örgütsel bağlılıklarının artmasına neden olacaktır. Bu çalışmada, Ankara ili Etimesgut ilçesinde görev yapan ilkokul ve ortaokul öğretmenlerinin çalışma hayatı boyunca algıladıkları psikolojik sözleşme düzeylerinin, örgütsel bağlılık seviyeleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bu doğrultuda; 356 öğretmen ile anket uygulaması yapılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre, kamuda çalışan öğretmenlerin cinsiyetlerine göre sırasıyla; örgütsel bağlılık, psikolojik sözleşme ve psikolojik sözleşme ihlali seviyelerinde anlamlı bir farklılık bulunmadığı tespit edilmiştir. Ancak; öğretmenlerin psikolojik sözleşme algı düzeylerinin alt boyutları olan işlemsel ve ilişkisel türlerinin, örgütsel bağlılığın boyutları olan duygusal, normatif ve devamlılık bağlılığı üzerinde etkileri tespit edilmiştir. Bununla birlikte, psikolojik sözleşme ihlalinin; örgütsel bağlılığın alt boyutlarından duygusal ve normatif bağlılık üzerinde anlamlı ve negatif, devam bağlılığı üzerinde ise anlamlı pozitif etkisi olduğu belirlenmiştir.Master Thesis Relationships between leadership styles, follower needs, multidimensional work motivations and organizational commitment: A mediated model(2020) Çivit, SelinayBu çalışma, dört liderlik stilinin (dönüşümcü liderlik, babacan liderlik, görev-odaklı liderlik ve ilişki-odaklı liderlik) çalışanların çok boyutlu iş motivasyonları ve örgütsel bağlılıkları üzerindeki etkilerini araştırmayı ve önerilen ilişkilerde çalışanların psikolojik ihtiyaç memnuniyet süreçlerinin aracı etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. (çalışanların özerklik, yetkinlik ve bağlılık ihtiyaçlarının karşılanması). Veriler, çeşitli sektörlerde çalışan 461 beyaz yakalı çalışandan toplanmış ve Yapısal Denklik Modellemesi (YDM) kullanılarak analiz edilmiştir.Sonuçlar, dönüşümcü liderlik ve görev-odaklı liderlik davranışlarının çalışanların özerklik, yetkinlik ve bağlılık ihtiyaçlarının karşılanması üzerindeki etkileri aracılığı ile çalışanların özerk ve kontrollü iş motivasyonlarınınve aynı zamanda motivasyonsuzluklarının önemli bir yordayıcısı olduğunu ortaya koymuştur. Çalışanların içsel motivasyon düzeylerinin duygusal ve normatif bağlılık düzeyleri ile pozitif yönde ilişkili olduğu ve çalışanların özdeşleştirilmiş düzenleme düzeylerinin duygusal bağlılık düzeyleri ile pozitif yönde ilişkili olduğu bulunmuştur.Ayrıca, çalışanların içe yansıtılmış motivasyon düzeylerinin normatif bağlılık düzeyleri ile pozitif ilişkili olduğu ve çalışanların dıştan gelen düzenleme düzeylerinin devam bağlılığı düzeyleri ile pozitif yönde ilişkili olduğu bulunmuştur. Ayrıca, beklenildiği gibi, çalışanların motivasyonsuzluk düzeyleri duygusal, normatif ve devam bağlılıkları ile negatif ilişkili bulunmuştur. Ek olarak, dünüşümcü ve babacan liderlik tipleri, çalışanların duygusal ve normatif bağlılıklarıyla doğrudan ve pozitif ilişkili bulunmuştur. Son olarak, ilişki-odaklı liderlik tipinin, sonuç değişkenlerini tahmin etmede en az etkili liderlik tipi olduğu bulunmuştur. Bulgular, kuramsal ve uygulamaya yönelik çıkarımlar ile gelecekteki çalışmalara yönelik önerilerle birlikte tartışılmıştır.Master Thesis The relationship between organizational commitment and turnover intention: The effects of privatization process(2019) Doğru Tumba, AybükeBu çalışmada örgütsel bağlılık ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmanın amacı, örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkiyi incelemek ve özelleştirmenin bu ilişki üzerindeki düzenleyici (moderator) etkisini araştırmaktır. Bu maksatlar telekomünikasyon sektöründe, Türk Telekom'da çalışan 149 çalışana anket uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, örgütsel bağlılık ile işten ayrılma niyeti arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülürken, örgütsel bağlılık ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide özeleştirmenin anlamlı bir etkisinin bulunmadığı görülmüştür. Araştırma sonuçlarının kurum yöneticileri ve bu alanda çalışan araştırmacılara yararlı olacağı ümit edilmektedir.Master Thesis Örgütsel bağlılığı açıklamada algılanan cam tavan etkisinin rolü(2019) Kurtaiş, Gülru DenizKadın çalışanların cam tavan sendromuyla örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkiyi açıklamaya çalışan bu araştırmanın sorunsalı, cam tavan sendromu ile örgütsel bağlılık ilişkisi üzerine kurgulanmıştır. Kadın bireylerin cinsiyetleri sebebiyle birden fazla role sahip olmalarının yanında işletmelerde de görünmeyen bir takım engellere maruz kalmaktadırlar. Söz konusu bu görünmeyen engellerin bünyesinde çalıştığı işletmeye olan bağlılıklarını azaltacağı tahmininden kaynaklanmaktadır. Çalışma, üniversitede eğitim veren kadın akademisyenlerin cam tavan algılarıyla örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin açıklanması amacıyla yapılmıştır. Araştırma neticesinde, akademisyenlerin cam tavan algılarıyla örgütsel bağlılıkları arasında anlamlı ve negatif bir ilişki saptanırken; cam tavanın alt boyutlarından olan çoklu rol üstlenme, kadınların kişisel tercih algıları, örgüt kültürü, informal iletişim ağları, mesleki ayrım, stereotipler ve örgüt politikaları ile duygusal bağlılık arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.Master Thesis Moderator effect of leader member exchange in the relation between organizational commitment and turnover intention: A case of SEMs(2013) Aslan, BilgeBu çalışmanın amacı, örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyeti arasındaki negatif ilişkide, lider-üye etkileşiminin biçimlendirici etkisini Türkiye?deki KOBİ?lerden oluşan bir örneklem ile incelemektedir. Buna göre; (1) örgütsel bağlılığın boyutları ile (duygusal, devam ve normatif bağlılık) işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkinin nasıl farklılaştığı ve (2) örgütsel bağlılığın boyutları ile işten ayrılma niyeti arasındaki negatif ilişkide lider-üye etkileşiminın boyutlarından (etki, sadakat, katkıi profesyonel saygı) hangisinin biçimlendirici rolü olduğuna dair iki araştırma sorusu yanıtlanmaya çalışılacaktır. Çalışmanın bu amaçlarına ulaşmak için, KOBİ?lerde farklı departmanlarda görev alan 300 katılımcıdan veri toplanmış ve bu katılımcılara demografik bilgi formu, örgütsel bağlılık ölçeği, çok boyutlu lider-üye etkileşimi ölçeği ve işten ayrılma niyeti ölçeğinden oluşan anket uygulanmıştır. Çoklu regresyon analizi sonucunda, sadece duygusal bağlılık ve işten ayrılma niyeti arasında anlamlı negatif yönde bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca çoklu hiyerarşik regresyon analizi hem etki hem de profesyonel saygı boyutlarının duygusal bağlılık ve işten ayrılma niyeti ilişkisi üzerinde biçimlendirici etkisi olduğunu ortaya çıkarmıştır. Çalışmanın bulguları, ilgili literatürler ışığında daha detaylı bir şekilde tartışılmıştır.