İstismarcı Yöneticiliğin Çalışanlar Üzerindeki Etkilerinde Örgütsel Adalet Algısı ve Bağlılığının Düzenleyici Rolleri

Abstract

İstismarcı yöneticilik astlara karşı düzenli olarak sürdürülen aşağılayıcı ve saldırgan davranışları içerir (Tepper 2000: 178). İstismarcı yöneticilik yüksek düzeyde işten ayrılma niyeti, çalışanların olumsuz iş tutumları ve düşük iş doyumu gibi iş ile alakalı çeşitli olumsuz sonuçlarla ilişkilidir (Zellars vd. 2002: 1068). Bu yüzden, istismarcı yöneticilik kurumlarda önemli bir sorundur. Diğer yandan, istismarcı yöneticiliğin olumsuz etkisinin çalışanların kurumsal özdeşleşmesi ve bağlılığı yüksek olduğunda azalabilmektedir (Tepper vd. 2006: 102; Wang vd. 2020: 52). Bu çalışma istismarcı yöneticiliğin astların işten ayrılma niyeti, iş doyumu ve kurumsal özdeşleşmeyle ilişkilerinde kurumsal adalet (dağıtımsal adalet, işlemsel adalet ve ilişkisel adalet) ile kurumsal özdeşleşmenin üç türünün (devam bağlılığı, duygusal bağlılık ve normatif bağlılık) düzenleyici etkilerini araştırmayı amaçlamıştır. İstismarcı yöneticiliğin iş doyumu ve kurumsal özdeşleşme ile olumsuz; işten ayrılma niyeti ile olumlu yönde ilişkili olduğu önerilmiştir. Ek olarak, kurumsal bağlılığın istismarcı yöneticilik ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide olumsuz düzenleyici etkisi olduğu; örgütsel adaletin, istismarcı yöneticiliğin iş tatmini ve örgütsel özdeşleşme ile ilişkilerinde olumlu yönde düzenleyici olduğu öne sürülmüştür. Veri 485 çalışandan toplanmıştır. Sonuçlar, istismarcı yöneticiliğin çalışanların iş doyumu ve kurumla özdeşleşme arasında negatif; istismarcı yöneticilik ve çalışanların işten ayrılma niyeti arasında pozitif ilişkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca, ilişkisel adalet istismarcı yöneticilik ile içsel iş doyumu ve istismarcı yöneticilik ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkileri anlamlı ve negatif yönde düzenlemiştir. Dağıtımsal adalet istismarcı yöneticilik ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkiyi anlamlı ve negatif yönde düzenlemiştir. Bulgular kuramsal ve uygulamaya yönelik sonuçların yanı sıra gelecekteki araştırmalar için önerilerle birlikte tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: İstismarcı yöneticilik, Kurumsal adalet, Kurumsal özdeşleşme, İşten ayrılma niyeti, Kurumsal bağlılık, İş doyumu.Abusive supervision includes regular hostile behaviors such as silent treatment and ridiculing subordinates in front of others (Tepper 2000: 178). It is related to several negative work outcomes for employees such as higher turnover intentions, negative attitudes toward work, and low job satisfaction (Zellars et al. 2002:1068). Therefore, abusive supervision is an important issue in organizations. However, the negative effects of abusive supervision may be weaker when subordinates have high levels of organizational justice and organizational commitment than when they have low levels of these perceptions and attitudes (Tepper et al. 2006: 102; Wang et al. 2020: 52). The present study aimed to investigate the moderating effects of organizational justice (i.e., distributive, procedural, and interactional) and organizational commitment (i.e., continuance, affective, and normative) on the relationships of abusive supervision with employees' turnover intention, job satisfaction, and organizational identification. I suggested that abusive supervision is negatively related to job satisfaction and organizational identification; and positively related to turnover intention. In addition, organizational commitment is proposed to moderate the relationship between abusive supervision and turnover intention negatively; organizational justice is proposed to moderate the relationships between abusive supervision with job satisfaction and organizational identification positively. Data were collected from 485 working adults. The results showed that abusive supervision was negatively associated with organizational identification and job satisfaction and positively associated with turnover intention. Moreover, interactional justice significantly and negatively moderated between abusive supervision and intrinsic job satisfaction and between abusive supervision and turnover intention. Distributive justice significantly and negatively moderated the relationship between abusive supervision and turnover intention. The findings were discussed along with theoretical and practical implications, as well as suggestions for future research. Keywords: Abusive supervision, Organizational justice, Organizational identification, Turnover intention, Organizational commitment, Job satisfaction.