Takipçi-Lider Kişiliği Benzerliği, Lider Cinsiyeti ve Lider Fiziksel Çekiciliğinin Farklı Bağlam ve Düzeylerde Lider Tercih Davranışına Etkisi

Abstract

Bu çalışma, Büyük Beşli (dışadönüklük, uyumluluk, sorumluluk, nevrotiklik ve deneyime açıklık) ve Karanlık Üçlü (DT; Makyavelizm, narsisizm ve psikopatiden oluşur) kişilik özellikleri arasındaki ilişkiyi farklı liderlik rollerinde (örn. başkan, CEO, belediye başkanı ve amir) incelemiştir. Çalışma, Liderliğin Sosyal Kimlik Teorisi (SITOL) ve lider-takipçi dinamikleri üzerine mevcut araştırmalara dayanmaktadır. Bireylerin, kişilik özellikleri kendi özellikleriyle uyumlu olan liderleri tercih ettikleri öne sürülmüştür. Ayrıca, liderin fiziksel çekiciliğinin ve cinsiyetinin farklı bağlamlarda (örneğin, siyasi ve iş bağlamı) ve düzeylerde (örneğin, üst ve orta düzey) lider tercih eğilimleri üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Çalışma, 442 katılımcının dört gruba dağıtıldığı bir anket olarak tasarlanmıştır. Her grup cinsiyet, çekicilik ve kişilik özellikleri bakımından farklılık gösteren liderleri değerlendirmiştir. Sonuçlar, lider çekiciliğinin lider tercih puanları üzerinde önemli bir etkisi olduğunu, çekici liderlerin çeşitli rollerde çekici olmayan liderlerden sürekli olarak daha yüksek puanlar aldığını göstermiştir. Bununla birlikte, kişilik benzerliğinin lider tercihleri üzerindeki etkisi liderlik rolüne göre değişkenlik göstermiştir. Özellikle, CEO ve amir rollerinde, dışadönüklük, sorumluluk ve deneyime açıklık puanları daha yüksek olan katılımcılar, bu özelliklerde benzer olarak algılanan liderleri tercih ettiklerini ifade etmişlerdir. Buna karşılık, belediye başkanı koşulunda, psikopati ve büyüklenmeci narsisizm özelliklerindeki benzerlik, lider tercihlerinin pozitif yordayıcıları olarak ortaya çıkmış ve orta düzey siyasi bağlamlarda girişken veya baskın özelliklere tolerans gösterildiğini düşündürmüştür. Dikkat çekici bir bulgu, kişilik benzerliği ile başkan koşulundaki lider tercihleri arasında anlamlı bir ilişki olmamasıdır. Bu bulgular, önde gelen siyasi liderlik rollerinde, daha geniş sosyopolitik veya sembolik hususların liderlik tercihleri üzerinde algılanan kişilik benzerliğinden daha güçlü bir etkiye sahip olabileceğini ima etmektedir. Kişilik özellikleri ile lider tercihleri arasındaki nüanslı ilişkiyi ortaya koyan sonuçlar, lider tercihi sürecinde role özgü taleplerin ve daha geniş bağlamsal faktörlerin önemini vurgulamaktadır. Bu bulguların liderlik teorisi ve pratiğiyle nasıl ilişkili olduğu, ek araştırma fikirleriyle birlikte tartışılmaktadır.This study examined the relationship between the Big Five (i.e., extraversion, agreeableness, conscientiousness, neuroticism, and openness to experience) and the Dark Triad (DT; comprising Machiavellianism, narcissism, and psychopathy) personality traits in different leadership roles (i.e., president, CEO, mayor, and supervisor). The study was predicated on Social Identity Theory of Leadership (SITOL) and extant research on leader-follower dynamics. Individuals are suggested to prefer leaders whose personality traits aligned with their own traits. Moreover, the effects of leader's physical attractiveness and gender on leader preference tendencies in different contexts (i.e., political vs. business context) and levels (i.e., top vs. middle level) are investigated. The study was designed as a survey, with 442 participants distributed across four groups. Each group evaluated leaders differing in gender, attractiveness, and personality traits. The results demonstrated a significant effect of leader attractiveness on leader preference scores, with attractive leaders consistently receiving higher ratings than unattractive leaders across various roles.However, the influence of personality similarity on leader preferences exhibited variability according to leadership role. Specifically, in the CEO and supervisor roles, participants with higher extraversion, conscientiousness, and openness to experience scores expressed a preference for leaders who were perceived as similar on these traits. In contrast, within the mayor condition, similarity in psychopathy and grandiose narcissism traits emerged as positive predictors of leader preferences, suggesting a tolerance for assertive or dominant characteristics in mid-level political contexts. A notable finding was the absence of a significant relationship between personality similarity and leader preferences in the president condition. These findings imply that in prominent political leadership roles, broader sociopolitical or symbolic considerations may exert a stronger influence on leadership choices than perceived personality similarity. In demonstrating the nuanced relationship between personality traits and leader preferences, the results highlight the importance of rolespecific demands and wider contextual factors in the leader preference process. How these findings relate to leadership theory and practice are discussed along with ideas for additional research.