Kitay-Gorod: XIX. Yüzyılın Sonunda Değişen Rusya’nın Minyatür Modeli

Abstract

Yazarlık yolculuğuna 1960’lı yıllarda Rusya’daki kapitalist düzenin hızla şekillendiği dönemde adım atan Pyotr D. Boborıkin’in eserlerinin en dikkat çekici özelliği, Rusya’daki toplumsal ve kültürel değişimleri derinlemesine ele almasıdır. Boborıkin’in en bilinen eseri olan “Kitay-gorod” (1882) romanı bu açıdan oldukça çarpıcı bir örnek oluşturur. Yazar romanın mekânı olarak Moskova’nın tarihsel ticaret merkezi Kitay-gorod’u seçer. Boborıkin bu bölgenin canlı yapısını ve kendine has atmosferini ayrıntılı bir şekilde tasvir eder. “Kitay-gorod” romanının kahramanları aracılığıyla dönemin hızla değişen toplumsal yapısını ve yeni toplumsal eğilimleri ortaya koyar, böylece Rusya’da yeni bir çağın başladığını vurgular. Kapitalizmin özellikle yoğun ve hızlı bir şekilde geliştiği Kitay-gorod bölgesi dönüşüm geçiren Moskova’nın ve hatta tüm Rusya’nın küçük bir modeli olarak dikkat çeker. Roman yalnızca edebi bir başarı ortaya koymakla kalmaz, aynı zamanda dönemin sosyo-kültürel dokusuna dair önemli bilgiler ve detaylar sunarak tarihsel açıdan değerli bir kaynak işlevi görür. XIX. yüzyılın ikinci yarısında Rusya’nın önde gelen yazarlarından biri olarak tanınan Boborıkin, Ekim 1917 devriminden sonra burjuva sınıfını yücelten bir figür olarak görülmüş ve Sovyet rejimiyle ideolojik olarak uyumsuz olduğu için zamanla unutulmaya yüz tutmuştur. Bu çalışma dönemin çağdaşlarının anlatımlarından da yararlanarak romanın tarihsel bağlamını, dönemin toplumsal yapısını ve döneme özgü olan atmosferi incelemeyi amaçlamaktadır.